Trang chủ / Kinh Tế Đầu Tư / Trung Quốc chuẩn bị cho ‘Chiến tranh lạnh mới’ với Mỹ

Trung Quốc chuẩn bị cho ‘Chiến tranh lạnh mới’ với Mỹ

Trung Quốc nhận thấy có động cơ ẩn sau cuộc chiến thương mại nhằm ngăn Bắc Kinh trỗi dậy của Mỹ và sẵn sàng đối phó một cuộc chiến tranh lạnh kiểu mới nếu nó xảy ra.

Có lẽ không nơi nào ngoài Mỹ nhận được nhiều quan tâm từ Tổng thống Donald Trump bằng Trung Quốc. Đã có rất nhiều tranh luận về động cơ thực sự của Washington đằng sau việc đẩy mạnh chiến tranh thương mại với Trung Quốc – một chiến lược to lớn, được sắp đặt và dẫn đầu bởi Trump.

“Chính quyền Trump đã cho thấy rõ lý do sâu thẳm đằng sau các đạo luật thuế quan là nhằm kìm hãm sự phát triển của Trung Quốc”, He Weiwen, cựu quan chức trong Bộ Thương mại và đang làm cho Trung tâm về Trung Quốc và Toàn cầu hóa – một nhóm nghiên cứu độc lập gồm các thành viên từng là quan chức chính phủ Trung Quốc, nói.

Quan điểm trên nhận được sự đồng thuận từ hơn 20 quan chức chính phủ, cựu quan chức, nhà kinh doanh, các doanh nghiệp nghiên cứu thuộc nhà nước, chính trị gia và biên tập viên tại các tờ báo chính phủ, theo khảo sát của Bloomberg.

Các cuộc phỏng vấn đều có một điểm chung – họ nghi ngờ thuế quan chỉ là một phần nhỏ trong kế hoạch của Trump nhằm ngăn không cho Trung Quốc chiếm lấy vị thế nền kinh tế lớn nhất thế giới. Một vài người còn bày tỏ quan ngại hai quốc gia có thể đối đầu nhau lâu dài để nắm quyền thống lĩnh thế giới, gợi nhớ lại cuộc chiến giữa Mỹ và Liên Xô trong thế kỷ trước.

An Gang, chuyên viên nghiên cứu tại Viện Pangoal, cho biết: “Chiến tranh thương mại đã khơi dậy ở Trung Quốc suy nghĩ khi nào một cuộc chiến tranh lạnh sẽ diễn ra”.

Tình hình bi quan hiện tại thay đổi đáng kể suy nghĩ trong hàng ngũ lãnh đạo cấp cao Trung Quốc, nhiều người từng rất hoan nghênh sự trỗi dậy của Donald Trump, cho rằng ông là người theo chủ nghĩa thực dụng. Họ kỳ vọng Trump sẽ thu hẹp thâm hụt thương mại – lên tới 375 tỷ USD – bằng những bản hợp đồng hợp lý.

Tuy nhiên, với chính sách thuế quan hiện hành, 25% với 34 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc, và khoảng 216 tỷ USD khác đang chờ triển khai, đa số đã thấy một tương lai mờ mịt trong việc giải quyết vấn đề đang làm giới lãnh đạo Trung Quốc nhức đầu.

‘Người đàm phán thông minh’

Một sự kiện quan trọng thay đổi cục diện xảy ra vài tháng trước, khi Trump dừng thỏa thuận mua hàng hóa năng lượng và nông nghiệp từ Trung Quốc nhằm giảm thâm hụt thương mại. Điều đó khiến Trung Quốc kết luận rằng Trump sẽ không dừng lại cho đến khi ngăn chặn hoàn toàn sự trỗi dậy của nước này.

Theo Wang Huiyao, cố vấn chính phủ Trung Quốc,người sáng lập Trung tâm về Trung Quốc và Toàn cầu hóa, “Donald Trump là một nhà đàm phán thông minh do có nhiều kinh nghiệm đúc kết từ hoạt động kinh doanh suốt nhiều năm trời”.

Wang cho biết Trung Quốc sẵn lòng đàm phán và những chiến lược gây áp lực của Trump chỉ khơi dậy chủ nghĩa dân tộc của Trung Quốc, gâyphản tác dụng.

Chiến tranh thương mại đang khiến một số thành phần ở Bắc Kinh phải cân nhắc thận trọng. Những cuộc thảo luận đa số hướng tới ổn định của nền kinh tế, do chính phủ điều hành, và sự lãnh đạo của Chủ tịch Tập Cận Bình.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ký một bản ghi nhớ hồi tháng 3. Ảnh: Bloomberg.

Chỉ trích Tập Cận Bình

Đã có nhiều tranh cãi xung quanh mục tiêu của ông Tập là tăng trưởng nhanh và quyết định tuyên bố với thế giới tham vọng của Trung Quốc. Đây là một bước chuyển đổi lớn từ câu nói nổi tiếng của cố chủ tịch Trung Quốc Đặng Tiểu Bình: “Che giấu sức mạnh, đợi chờ thời cơ”.

Những người chỉ trích ông Tập nhận định các chính sách như ‘Made in China 2025’ và Vành đai – Con đường đã khiến phương Tây cảnh giác, buộc Mỹ phải ngăn chặn Trung Quốc trước khi họ có thể xây dựng được những công nghệ quan trọng.

Một ví dụ điển hình là chính quyền Trump đã nhanh chóng hạ bệ tập đoàn ZTE, nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn thứ hai Trung Quốc. Tháng 4, Mỹ đã cấm công ty này mua những thiết bị then chốt từ các nhà cung cấp Mỹ vì họ vi phạm luật cấm bán công nghệ Mỹ cho Iran. Động thái trên buộc ZTE phải ngừng gần hết các hoạt động sản xuất cho tới khi Trump vào cuộc và giúp thiết lập một giao kèo.

Tuy nhiên các quan chức Mỹ lại nói họ không hề muốn ngăn cản Trung Quốc phát triển, họ chỉ muốn ngăn Trung Quốc vi phạm luật và ăn cắp sở hữu trí tuệ – những cáo buộc mà phía Bắc Kinh liên tục phủ nhận.

‘Những khoản tiền mờ ám’

Lầu Năm Góc gần đây nhận định Trung Quốc và Nga là 2 đối thủ đang chủ động “nắm lấy hoặc thay thế trật tự thế giới mở và tự do đã đem lại an ninh toàn cầu và thịnh vượng từ Thế Chiến II”.

Tháng 7, Ngoại trưởng Mỹ Michael Pompeo đã công kích Trung Quốc vì cố lấy lòng các quốc gia đang phát triển bằng những gói cho vay giá rẻ, các dự án về cơ sở hạ tầng và cho biết Mỹ tin vào “đối tác chiến lược chứ không phải lệ thuộc chiến lược”.

Pompeo nói: “Đối với doanh nghiệp Mỹ, mọi người trên thế giới đều biết rằng những gì bạn thấy là những gì bạn có được: hợp đồng rõ ràng đi kèm các điều khoản trung thực và không có chỗ cho những khoản tiền mờ ám”.

Tại Trung Quốc, nhiều ý kiến cho rằng đất nước này cần phải mở cửa hơn nữa cho các doanh nghiệp nước ngoài cùng với những biện pháp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ hiệu quả hơn và tạo ra một sân chơi chuyên nghiệp hơn.

Theo Shi, Đại học Nhân dân, Trung Quốc đang đối mặt với một tình thế mới không ổn định và họ cần phải xem xét cũng như thay đổi. “Chúng tôi không quan tâm đến cảm nghĩ của quốc gia khác trong chiến lược đại nhảy vọt”.

Tuy nhiên những tư tưởng như trên đang trở nên phai nhạt vì sự lưỡng lự của Trung Quốc được xem như đang chiều theo ý Trump. Vài người cho biết ban đầu họ xem chính sách thuế quan không mấy nghiêm trọng nếu chúng có thể khiến chính phủ điều chỉnh những chính sách hợp tác với phương Tây. Khi chiến tranh thương mại và khẩu chiến bị đẩy lên cao, nhiều người đã quay sang phản đối Mỹ và cho biết Trung Quốc sẽ không chịu thua.

Bắc Kinh tỏ ra thiện chí khi muốn thỏa thuận với Mỹ nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại nhưng các chuyên gia tư vấn chính sách không thấy nhiều cơ hội trong việc đáp ứng yêu cầu của Trump, gồm chấm dứt hỗ trợ các ngành công nghiệp chiến lược, dừng ép buộc chuyển giao công nghệ và tạo ra nhiều cạnh tranh hơn trong các doanh nghiệp nhà nước.

Trung Quốc cũng đã bóng gió về những cách đối phó với áp lực từ phía Mỹ nếu cần thiết. Áp thuế lên ôtô, chất bán dẫn và máy bay Boeing đang được cân nhắc, theo Wei Jianguo, cựu quan chức Bộ Thương mại.

Trong khi Trung Quốc đang phụ thuộc vào Mỹ để sản xuất những thiết bị di động cao cấp và không thể hoàn toàn cắt đứt mối làm ăn với Boeing, Trung Quốc cũngđang là thị trường lớn thứ hai cho ôtô Mỹ. Wei nói: “Nếu bạn muốn Trump đau, hãy đánh ông ta một cú thật mạnh và ông ta sẽ luôn nhớ tới nó”.

‘Thời kỳ nguy hiểm nhất’

Hầu hết những người được phỏng vấn ở Bắc Kinh đều đang trông đợi đợt bầu cử giữa kỳ sắp tới ở Mỹ, xem chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo. Ngân hàng Standard Bank hôm 15/8 dự đoán Trump sẽ tham gia một thỏa thuận nhằm đưa thị trường chứng khoán đi lên. Luồng quan điểm ở Trung Quốc lại cho thấy cơ hội sẽ mở ra cho Trung Quốc nếu đảng Cộng hòa thất thế.Trung Quốchôm 16/8 thông báo những cuộc thảo luận cấp thấp sẽ diễn ra vào cuối tháng.

Trong một buổi họp nội các, Trump phát biểu: “Chúng tôi đang đàm phán với Trung Quốc và họ cũng rất muốn vậy. Họ chỉ không thể đưa ra được thỏa thuận nào hợp lý với chúng tôi cả, thế nên khi nào Mỹ nhận được điều gì đó công bằng, chúng tôi sẽ ngồi lại vào bàn đàm phán”.

Sẽ chẳng có ai nghĩ ra cách nào nhanh chóng để giải quyết vấn đề này. Khi Trump có thể thay đổi cục diện bất cứ lúc nào – như cách mà ông đã áp dụng với NAFTA, Liên minh Châu Âu và Triều Tiên – thì đối với Trung Quốc, Trump luôn bỏ qua các cơ hội giảm căng thẳng.

Theo Lu Xiang, một chuyên gia quan hệ quốc tế tại Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, Mỹ và Trung Quốc đang ở vào “thời kỳ nguy hiểm nhất” và nếu Trump có “kề dao vào cổ chúng tôi, chúng tôi cũng cương quyết không đầu hàng”.

(NDH)

Bạn nên đọc

Cảm thông với Á hậu, MC lần đầu bán dâm?

Trong khi có nhiều Hoa hậu, sao Việt đồng cảm thì cũng có những người …

%d bloggers like this: